Enkelbanden gescheurd?

Een veelvoorkomende blessure bij sporters zijn gescheurde enkelbanden. Maar liefst meer dan 680.000 sporters per jaar in Nederland.

We zien dit letsel van de enkel vaak terug bij voetballers, tennissers en volleyballers. Vanwege de dynamiek in de sport en het veelvuldig springen is de kans groot op een verzwikking van de enkel.

Wat is de enkel?

De enkel is het gewricht in het menselijk lichaam dat de verbinding vormt tussen de voet en het onderbeen en bestaat uit meerdere delen. De enkel zelf bestaat ook weer uit meerdere gewrichten; het bovenste en onderste spronggewricht (beenderen).

  • Articulatio talocruralis; Het bovenste spronggewricht is de enkelvork en wordt gevormd door het scheenbeen, kuitbeen en het sprongbeen.
  • Articulatio talotarsalis; Het onderste spronggewricht wordt gevormd door het sprongbeen, het hielbeen en de voetwortelbeenderen.

De gewrichten zijn bedekt met een gladde laag kraakbeen. Dit kraakbeen is elastisch, kan schokken en stoten opvangen en zorgt ervoor, samen met het gewrichtsvocht, dat de botstukken gemakkelijk over elkaar kunnen glijden.

Het enkelgewricht wordt op zijn plek gehouden door het kapsel en de gewrichtsbanden (ook wel ligamenten of enkelbanden genoemd). De zwakkere ligamenten bevinden zich voornamelijk aan de buitenzijde en de voorzijde van de enkel. Naast het zorgen van stabiliteit en stevigheid van het gewricht is het kapsel van groot belang voor de beweging.

Enkelbanden bevinden zich om de gehele enkel en vangen in principe de ergste klappen op. Toch kan het voorkomen dat je door je enkel zakt. Dit noemen we ook wel een verstuiking of een verzwikking.

Verzwikking en verstuiking

verzwikking enkelIn de meeste gevallen klapt je voet naar binnen en krijgen de buitenste enkelbanden (laterale ligamenten) het zwaar te verduren. De buitenste enkelbanden zijn relatief zwakker dan de binnenste.

Het naar binnen klappen van je voet wordt in medische termen inversietrauma genoemd.

In enkele gevallen klapt je voet jaar naar buiten waardoor de binnenste enkelbanden (ligamentum deltoideum) worden opgerekt. Dit komt echter maar weinig voor en zorgt in de meeste gevallen voor een ernstige blessure.

We noemen een verzwikking waarbij de voet naar buiten klapt ook wel een eversie trauma.

enkelbanden overzicht

In de meeste gevallen scheuren de enkelbanden in dezelfde volgorde af. Door de enorme kracht scheurt de “Talofibulare anterius” al eerste af. Dit is de voorste enkelband die aan de buitenzijde zit.

Vervolgens zal de Calcaneofibulare (verbinding met de hak) afscheuren en tot slot de Talofibulare posterius (achterste enkelband).

Wanneer je je enkel verzwikt ontstaat er een zwelling en een pijnlijke enkel. Een gescheurde enkelband kan optreden na een verstuiking. Bij een verstuiking hoeven niet altijd de enkelbanden te scheuren. Zo kunnen ook de enkelbanden oprekken of kan een beschadiging van kraakbeen optreden. In de meeste gevallen geneest een verstuikte enkel spontaan met de nodige rust.

Bij een verstuikte enkel is het niet direct duidelijk of je enkelbanden zijn gescheurd. Zodra de zwelling minder is geworden kan pas worden vastgesteld of er sprake is van een afgescheurde banden.